AI wordt steeds belangrijker in het onderwijs
Kunstmatige intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in het Nederlandse onderwijs. Docenten gebruiken AI voor het ontwikkelen van lesmateriaal, het nakijken van opdrachten en het voorbereiden van lessen. Studenten en leerlingen zetten AI in om informatie te verzamelen, teksten te verbeteren en complexe onderwerpen beter te begrijpen. Naarmate deze technologie breder wordt ingezet, groeit ook de aandacht voor privacy, databescherming en de vraag waar de gebruikte AI-systemen worden ontwikkeld en beheerd.
Wat is Loes.ai?
Loes.ai (LOES staat voor Lokale Open Europese Soevereine) is een Nederlands AI-platform dat organisaties toegang biedt tot verschillende generatieve AI-modellen binnen een omgeving die is ingericht met aandacht voor privacy, veiligheid en Europese regelgeving.
Het platform is van Nederlandse komaf en richt zich op organisaties die gebruik willen maken van AI, maar tegelijkertijd meer controle willen houden over de verwerking van gegevens en de keuze van AI-modellen.
Het AI-platform, vergelijkbaar met ChatGPT, is ontwikkeld door de Nederlandse AI-engineer Jantine Doornbos. In een interview met nieuwszender BNR geeft Doornbos aan dat initiatieven zoals GPT-NL veel potentie hebben, maar dat er ook behoefte is aan iets wat direct werkt en zichtbaar is.
Gebruikers kunnen via één omgeving werken met meerdere AI-modellen, zonder direct afhankelijk te zijn van één internationale leverancier. Daarbij ligt de nadruk op transparantie, gegevensbescherming en het voldoen aan Europese wet- en regelgeving, zoals de AVG en de AI Act.
Bovendien is het model open source, wat betekent dat de volledige code van het model te downloaden zijn.

Waarom is dit relevant voor het onderwijs?
Voor onderwijsinstellingen is verantwoord omgaan met data een belangrijk aandachtspunt. Scholen, hogescholen en universiteiten verwerken dagelijks grote hoeveelheden persoonsgegevens van leerlingen, studenten en medewerkers. Wanneer AI wordt ingezet voor onderwijsdoeleinden, is het van belang dat duidelijk is waar gegevens worden verwerkt en welke afspraken gelden rondom privacy en beveiliging.
Een platform als Loes.ai kan instellingen helpen om AI op een gecontroleerde manier beschikbaar te maken voor medewerkers en studenten. Door AI binnen een omgeving te gebruiken die is afgestemd op Europese regelgeving, kunnen organisaties beter invulling geven aan hun privacy- en compliancebeleid. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om verschillende AI-modellen te vergelijken en in te zetten voor uiteenlopende toepassingen.
Een stap richting digitale soevereiniteit
De opkomst van Nederlandse en Europese AI-oplossingen past binnen een bredere ontwikkeling rondom digitale soevereiniteit. Daarmee wordt bedoeld dat landen en organisaties meer zeggenschap willen houden over hun digitale infrastructuur, data en technologie, in plaats van volledig afhankelijk te zijn van grote internationale technologiebedrijven.
Voor Nederland kan dit bijdragen aan meer controle over gevoelige gegevens, het stimuleren van innovatie binnen de eigen economie en het versterken van de Nederlandse kennispositie op het gebied van AI.
Hoewel internationale AI-platformen voorlopig een belangrijke rol zullen blijven spelen, groeit de behoefte aan alternatieven die beter aansluiten bij Europese wetgeving en publieke waarden. Volgens Doornbos is Loes.ai hier uitstekend geschikt voor, omdat het ook juiste op die Europese normen en waarden is getraind.
Vooruitblik
De inzet van AI in het onderwijs zal de komende jaren naar verwachting verder toenemen. Tegelijkertijd zullen thema’s als privacy, transparantie, betrouwbaarheid en digitale autonomie steeds belangrijker worden bij de keuze voor AI-oplossingen.
Doorbos erkent dat Loes.ai nog niet perfect is. “Rekenkracht is een uitdaging,” aldus de initiatiefneemster. Het model kan zich dus nog niet meten met de allerbekendste modellen, zoals ChatGPT, Claude en Gemini.
In een interview met GIC laat Doornbos doorschemeren dat er ook een app voor de smartphone in de pijpleiding zit.
Wil je bijdragen aan het initiatief, dan ben je volgens de oprichtster, Jantine Doornbos, van harte welkom.
(Dit artikel is grotendeels geschreven met behulp van AI, maar geredigeerd en gecontroleerd door een mens).
